HAYAT BOYU ÖĞRENME
PROGRAMI ÇALIŞMA ZİYARETİ 07017,02
BİREYSEL ÇALIŞMA
RAPORU
28 Ekim -2 Kasım 2007 tarihleri arasında
Danimarka’nın Fredericia şehrinde Öğrenmede Mutluluğu
Nasıl Oluşturabiliriz başlıklı çalışma ziyaretinde 2012 yılında en mutlu öğrenci şehri olmayı
hedefleyen Frederecia yönetiminin şehirlerindeki
pilot uygulamalarını ve eğitime yaklaşım felsefelerini inceledik.
Bu ziyarette Avrupa’nın değişik ülkelerinden
gelen 12 eğitim yöneticisiyle fikir
alışverişinde bulunmak,eğitim sistemlerimizi karşılaştırmak ve Danimarka’daki
modeli tartışma fırsatı bulduk.
KATILIMCI LİSTESİ
|
ÜLKESİ |
ADI
SOYADI |
GÖREVİ |
|
ÇEK
CUMHURİYETİ |
Martin Molcik |
MÜDÜR
YARDIMCISI |
|
ÇEK
CUMHURİYETİ |
Petr
Adamcik |
MÜDÜR
YARDIMCISI |
|
İSPANYA |
Eulalia Madariaba Martin |
ÖĞRETMEN |
|
İNGİLTERE |
Joanna
Feast |
EĞİTİM
DANIŞMANI |
|
İNGİLTERE |
Sheila
Leech |
EĞİTİM
PSİKOLOĞU |
|
HOLLANDA |
Betsy
Ooms |
EĞİTİM
DANIŞMANI |
|
PORTEKİZ |
Ana D’Avo |
EĞİTİM
DANIŞMANI |
|
ROMANYA |
Gruia
Viorel |
MÜDÜR |
|
İRLANDA |
Mags
Jordan |
MÜFETTİŞ |
|
TÜRKİYE |
Mehmet Buyukcombak |
MÜDÜR
YARDIMCISI |
|
TÜRKİYE |
Nedim Gunes |
MÜDÜR |
|
FİNLANDİYA |
Petra
Paakkanen |
MÜDÜR |
Altı gün süren çalışma ziyaretinin
büyük bir kısmında okul ziyaretleri ve eğitimcilerle görüşmeler gerçekleşti.
Bunun yanı sıra yerel yöneticiler , eğitim yöneticileri ve öğrencilerle görüşme
fırsatımızda oldu.
Ziyaretlerde gördüklerimizi kendi
eğitim sistemlerimizle kıyaslama kendi sistemimize adapte edebileceklerimizi
not alma fırsatımız oldu.Ziyaretlerde öğrencilerle birebir görüşmeler sayesinde
eğitim sistemini ve mutlu öğrenci projesini daha objektif değerlendirme
şansımız oldu.
PROGRAM
|
GÜNLER |
AKTİVİTELER |
YEREL KATILIMCILAR |
|
28 Ekim
Pazar |
Hoş geldin ve programın
tanıtımı
Akşam Yemeği |
Organizatör |
|
29 Ekim
Pazartesi |
Fredericia’ya hoşgeldiniz
Danimarka eğitim
sisteminin tanıtımı
Kobmagergades Okulunu ziyaret İyi öğrenme üzerine varsayımlar ve
tartışmalar
Fredericia’nın tarihi
Mini Fredericia’yı
ziyaret
Katılımıcların sunumları |
Fredericia
Belediye Başkanı Fredericia Eğitim Departmanı Müdür,personel
ve öğrenciler Danimarka Üniversitesi
Eğitim Psikolojisi öğretim görevlisi Fredericia Müzesi Fredericia rehberi Organizatörler |
|
30 Ekim
Salı |
Egumvejen Okulunu ziyaret
Skaerbaek Okulunu ziyaret
Özel ihtiyacı olan
öğrenciler ve uygulamaları
Fredericia’da serbest zaman
Katılımcıların görüşleri |
Müdür,personel
ve öğrenciler Müdür,personel
ve öğrenciler Psikoloji
servisi (PPR) Organizatörler |
|
31 Ekim
Çarşamba |
SIS Academy’ye
ziyaret
10. sınıflar Eğitim Merkezini ziyaret ve öğle
yemeği Seminer
International Business Centre ziyareti
Katılımcıların grup
çalışması |
SIS Academy Yöneticisi Öğretmen ve
öğrenciler Danışmanlar Principal and students |
|
1 Kasım Perşembe |
Bakkeskolen’a
ziyaret
Erritso Central Okulunu ziyaret
Öğle yemeği
Hojskolen Snoghoj
Okulunu ziyaret Katılımcıların görüşleri ve rapor yazımı |
Müdür,personel
ve öğrenciler Müdür,personel
ve öğrenciler Öğretmenler Müdür Organizatörler
|
|
2 Kasım
Cuma |
Grup çalışması
Katılımcılarla sistemin
değerlendirilmesi
Ortak görüşlerin
müzakeresi |
Organizatörler Organizatörler |
Program ve ziyaretler süresince Danimarka eğitim
sisteminin ülkemizdeki milli eğitim sistemimizden oldukça farklı olduğunu
gördüm. Aslında Finlandiya ile bazı benzerlikleri olsa da diğer ülkelerle de
oldukça farklılık arz etmekte.
Danimarka yaşam standardı olarak yüksek standartlara sahip olan ülkelerden bir
tanesi. Bu da eğitime olan yaklaşımlarına yansımakta.Vatandaşlardan alınan
yüksek vergiler eğitim sistemini tamamen ücretsiz hale getirmiş.Eğitim
mekanlarının standartları da fiziksel
ve donanım olarak oldukça modern ve teknolojik.
Nüfusun % 77 si eğitim sahibi ve bu oranında büyük
bir kısmı meslek liselerinde eğitim almış.Resmi dil danimarkaca ama hemen hemen
herkes iyi derecede İngilizce
bilmekte.Üstelik hayat boyu öğrenme programını benimsemiş ve uygulayan
bir ülke.
Zorunlu eğitim 7 yaşında başlıyor ve toplam 9
yıl.1.sınıftan 9.sınıfa kadar herkes eğitim almak zorunda ve ücretsiz .Ayrıca
isteğe bağlı okul öncesi eğitim var.5 yaşından başlayan okul öncesi eğitime %
97 oranında katılım var.Okul öncesi nde öğretmenler
yerine sosyal eğitmenler var. İlköğretim ve ortaöğretimden oluşan devlet
okullarına(Folkskole) çocukların %88 dahil oluyor. Okullar ortalama 300 ila
400 öğrenciden oluşmakta ve sınıflar yaklaşık 20 şer kişilik.
9.sınıftan sonra isteyenler 10.sınıf eğitimi
alıyor.10.sınıf okulları ara sınıf
okulları olup 9.sınıftan sonra hangi alanda devam edeceğine karar veremeyen
öğrencilere bir yıl boyunca uygulamalı ve yerinde görmeli eğitimler verilerek
doğru seçim yapmaları sağlanıyor.Bu okulların sayısı az olup genellikle bu
öğrenciler tek bir okulda toplanıyorlar ve bir yıl boyunca alan seçimine
yönelik çalışmalar yapılıyor.
Milli eğitim bakanlığı müfredattaki genel
amaçları ve çerçeveyi belirliyor ve isteyen kurumlara rehberlik yapıyor. Her okul
kendi müfredatını kendisi belirlerken genel çerçeveye bağlı kalmak
zorunda.Öğrenci eğitim için hiçbir ücret ödemiyor ve kitapları devlet veriyor.
Lise eğitimi ise genel ve mesleki eğitim olmak üzere
ikiye ayrılmaktadır.16 ila 20 yaş arasındaki gençlerin dahil olduğu bu kısımda
genç nüfusunun % 80.3 ü eğitim görmektedir.
Fredericia 2012 yılında çocuklar için en iyi şehir olma
hedefiyle Danimarka da pilot bölge seçilmiş olup Hans Henrik Knoop (Eğitim psikolojisi
öğretim üyesi)’un rehberliğinde İyi okul mutlu öğrenci projesini yürütmekte. Bu
proje kapsamında eğitmenler özel ihtiyaçları olan ya da diğer bir değişle daha
fazla ilgiye ihtiyacı olan öğrencileri farklı bir eğitime tabi tutarak genel
müfredata hazır hale getirmeye çalışmaktadırlar.Biz de ziyaretimiz boyunca bu
projeyi inceleme ve değerlendirme fırsatına sahip olduk.Zaten ziyaretimizin ana
konusu da buydu.
Bu çalışma ziyaretimiz süresince diğer
ülkelerde olmayan ve oldukça beğenilen bir uygulama olarak Danimarka eğitim
sisteminin farkını ortaya koydu. Eğitimde fırsat eşitliği ilkesiyle her
öğrenciyi eğitmeyi hedef alan Danimarka eğitim sistemi müfredatın gerisinde
kalan öğrencilere aynı anda birden fazla eğitmen sağlayarak onları
desteklemekte yaşıtlarının gerisinde kalmamaları için özel bir müfredat
uygulamaktadır.
Yine diğer ülkelerde ve Türkiye’de
olmayan 10.sınıf (ara sınıf )uygulaması bazı eleştirilerle beraber beğenilen
bir farklılık olarak gözlendi.Bizde alan seçimi daha sınırlı ve geçişken ,Danimarka’nın
eğitim sisteminde ise 9.sınıftan sonra verilen karar devam edilecek okulu
belirlemekle beraber mesleki olarak kararında verilmiş olmasını
gerektiriyor.Bizdeki meslek liselerine bakış açısıyla Avrupa’nın bakış açısının
ne kadar keskin farklılıklar gösterdiğinin en güzel örneğini görmüş oldum.
Ziyaretimizde beraber olduğumuz
meslektaşlarımız güney ülkelerinin (Portekiz,İspanya,Çekoslavakya,Türkiye,Romanya)
eğitim sistemlerinde daha merkeziyetçi ve katı Kuzey ülkelerinin ise
(Hollanda,İngiltere,İrlanda,Finlandiya,Danimarka) daha özgürlükçü ve bağımsız
bir yapıya sahip olduklarını anladık. Her ikisinin de avantaj ve
dezavantajlarını değerlendirerek özeleştiriler yapıldı.
Türkiye’nin kırsal kesiminden gelen
meslektaşım imkansızlıklar ve yeniliklere açık olmayan yaklaşımlardan
yakınırken,özel okulda eğitim vermenin kırsalla arada ne kadar büyük
uçurumların oluştuğunu gördüm.Arkadaşımın okulunda, başkentimize yakın olmasına
rağmen ,tek öğretmen,tek personel,tek idareci
olması diğer ülkelerden gelen katılımcıların merak konusu oldu.
Portekiz eğitim sistemi ile İspanya
eğitim sistemi birbirine yakın ama bizde olduğu gibi Danimarka’nın sistemiyle
oldukça farklıydı.Romanya ve Çekoslavakya’nın
geçmişten gelen sistemlerinin eğitime yansımasının olumlu örneklerinin yanı
sıra maddi imkansızlıkları en büyük engelleri olarak ifade edildi.Finlandiya
sistem olarak benzer bir yapıya sahipti.İngiltere de ise geleneklere bağlı ama
benzerlikler gösterirken İrlanda kırsal kesimdeki okullarının sıkıntılı ama
Danimarka’nın yapısına benzer olduğunu
ifade etti.
Gezdiğim okullarda gördüklerimi üç
başlık altında inceleyecek olursam.Eğitim ve öğretim,Sağlık beslenme ve
fiziksel aktiviteler,okul çevresi diyebilirim.
Eğitim ve öğretimde grup çalışmalarına
önem verilmiş,hemen hemen her aktivitede öğrenciler gruplara ayrılarak beraber
çalışmaları sağlanıyor.Öğretmen sadece fikir veren ve yol gösteren ama işi
yapan gruplardaki öğrenciler oluyor.Not sistemi yerine daha farklı
değerlendirme metotları var.Belirli periyotlarla anketler yaparak öğrencinin
öğrenmesi ve sistemin başarısı ölçülüyor.Öğrencilere okul aktivitelerinde
tanınan özgürlük onların kendilerine güvenlerini sağlıyor.Tabi toplumun genel
disiplin anlayışı bu boş bırakmaların amacının dışına çıkmasına engel
oluyor.Yinede ufak tefek kaçamaklar görmedik değil.Ama genel anlamda öğrenciler
verilen hedefleri yerine getirmek için çalışıyorlar.Ve her sınıfta birden fazla
öğretmenin olması birebir eğitimi etkili hale getiriyor.
Sağlıklı beslenme ve fiziksel aktivitelerle ilgili öğrencilerin
sağlıklı beslenmeleri ve iyi bir vücuda sahip olmaları için değişik uygulamalar
gördüm.Öncelikle öğrencilerin okula bisikletle gelip gitmeleri teşvik
edilmiş.Hemen hemen herkes ulaşımını bisikletle sağlıyor.Ayrıca sportif
aktivitelere fazlasıyla önem veriliyor.Beslenmeyle ilgili öğrencilere süt ve
benzeri dağıtılıyor.Beslenme saatinde öğretmenler öğrencileriyle beraber onlara eşlik
ediyorlar.Okullarda mutfak kültürüyle ilgili dersler ve özel tasarlanmış ev
ekonomisi çalışma ortamları var.Buralarda öğrencilere kendilerine menüler ve
pratik bazı yemekler hazırlanması öğretiliyor.
Okulun iç ve dış mekanlarıyla ilgili olarak her şeyin
düşünmüş olduğunu söyleyebilirim. Sınıflar oldukça ferah , öğrencilerin grup ve
bireysel olarak çalışabilmelerine imkanlar sağlanmış.Her öğrencinin kendine ait
dolabı var.Birime ait öğrencilerin toplu olarak aktivite yapabilecekleri ortak
alanlar oluşturulmuş.Öğretmenlerin kullanım alanları ise çalışma ve dinlenme
ihtiyacını giderecek şekilde çok güzel düşünülmüş.Öğretmen odalarında doküman
hazırlayabilecekleri bilgisayar,fotokopi makinesi gibi teknolojik imkanların
yanı sıra kendilerine bir şeyler hazırlayabilecekleri mutfak bile
düşünülmüş.Laboratuarlar oldukça donanımlı ve öğrencinin güvenliği göz ardı
edilmemiş.Okulların en merkezi ve güzel yerleri kütüphane olarak planlanmış.En
dikkat çekici olan ise tek amacı daha verimli çalışma ortamları ve mobilyaları
tasarlamak olan özel bir şirket oluşturulmuş ve öğrencilerin öğrenme
verimliliğini artıracak mobilyalar tasarlanıp okullarda kullanılmış.
Bütün bu güzelliklerin yanında öğrencilerin
gerektiğinden fazla serbest olmasıyla bazı öğrencilerin suistimal
ettiğini gördük. Özel ihtiyacı olan öğrencilerin belirli programlara alınırken
başarılı olanlara yapılan ekstra aktivitelerin olmadığını gördük. Ayrıca ara
sınıf olarak kabul edilen 10.sınıfta kaybedilen 1 senenin yerinde daha aktif
bir rehberlik ve uygulamalı eğitimle 9.sınıfta da doğru yönlendirmenin
yapılabileceği öğrenciler tarafından da ifade edildi.
Sonuç olarak edindiğim izlenim ve tecrübelerle
çalıştığım kurumda paylaşımlarda bulunup bazı uygulanabilirlerin teklifinde
bulunmayı düşünüyorum.
Öğrencilerin sınıf içerisinde mekanlarda ufak tefek
değişiklikler ve eklemeler yaparak onlara özel çalışma ortamları hazırlanabilir.
Okul kütüphanelerinin daha aktif kullanılması için
öğretmen ve öğrencilerle beyin fırtınası yapılabilir.Ayrıca barkot sistemi
uygulanarak takibi kolaylaştırılabilir.
Öğrencilere yapılan anket çalışmasının bir benzeri
bizde de uygulanarak öğrencilerin okula yaklaşımı ve okulun verimliliği
ölçülebilir.
Okul dışı aktivitelere daha çok yer verilerek okulun
sadece dört duvardan değil hayatın tamamından oluştuğu vurgulanabilir.
Ayrıca çalışma boyunca edindiğim yeni arkadaşlarla
irtibatımı devam ettirerek ileriye dönük proje çalışmaları ve aktivite
paylaşımı yapmayı hedefliyorum.
Bu ziyaret sayesinde öncelikle kendi eğitim
sistemlerimizi daha yakından tanıma ve kendi eğitim sistemimizi kritik etme
fırsatımız oldu.Eğitime yeni bir bakış açısı yakaladık ve öğretmenin de
,öğrencinin de ortak sorunlarının
olduğunu gördük.
Keşke ülkemizden daha çok sayıda eğitimci bu
ziyaretlere katılabilse ve edindiği tecrübeleri kendi kurumuna taşıyabilse.Ve
çalışma ziyaretlerine katılanların ziyaret öncesinde olduğu gibi ziyaret
sonrası da Ankara da bir araya gelerek tecrübelerini paylaşabilseler.
28-11-2007
MEHMET BÜYÜKCOMBAK