Kod: Dünya – Makale
Prof. Dr. Orhan KURAL
İş Tel: (212) 285 66
88
Geceleri
gözünüzü kapatınca “huzur içinde” uyumanız ve bu dünyayı gelecek nesillere
ulaştırmanız için şahsen yapabileceğiniz “bazı tavsiyeler” vermeye çalıştım.
Dilerim uygulanır.
“Zaman” herkese eşit dağıtılmıştır, lütfen bu kıymetli
kavramı gelecek nesiller adına doğru değerlendirelim.
·
Poşetli gıdalar almak yerine (nohut, kuru barbunya, pirinç gibi…) evden
getirdiğiniz bez torbaları ya da kullanılmış poşetleri kullanabileceğiniz,
açıkta ürün satan dükkânlardan alış veriş yapın.
·
Avrupa’da artık ücretsiz poşet verilmemektedir, Herkes ayda bir poşet
az kullansa yılda 100 milyon poşet daha az kullanılmış olur.
·
Alışverişlerinizde “fazla sayıda” paket yaptırmaktan kaçınınız ve
olabildiği kadar az naylon torba kullanınız; daima bez torbayı veya fileyi
tercih ediniz.
·
Size verilen hediyelerin paketlendiği kâğıtları atmazsanız, birine
hediye aldığınızda, paketlemek için tekrar
kullanabilirsiniz.
·
Seloteyp yerine kurdele ve artan yün
parçalar ile hediyenizi paket ediniz.
·
Alüminyum folyolar ile alüminyum koruma kapları birkaç kez kullanılabilir. Bunlar
kirlendiği zaman sabunlu suyla temizleyebilirsiniz.
STRAFOR
·
Strafor gibi maddelerden yapılmış
tek kullanımlık bardaklar ve tabaklar,
doğamız için büyük bir sorundur. Keşke satılmasa, lütfen kullanmayın.
FAZLA EŞYALAR ve TEHLİKELİ BİR KELİME: MODA
·
Bilgisayar yazıcılarında kullanılan eski tonerlerinizi dolturtun
·
Bir kullanımlık ürünlerden kaçının
·
İhtiyaç dışı kalan eşyalarınızı, onları
kullanacak kişilere ve ilginç organizasyonlara
ulaştırın.
·
Siz de ikinci el eşya
almaktan utanmayın, modanın kurbanı
olmayın, kullanmadığınız gözlüklerinizi bile
verin,
bari başkası kullansın.
KIŞIN KARLAR
·
Kışın karları bahçeye doğru körükleyin ki eridiği zaman akıp gideceğine
toprakça emilip yer altı suyunu beslesin.
CAMLAR
·
İçme suyunuzu sağlıklı olan cam
kapta alınız. Cam artıklarınızı ve şişelerinizi mantar ve kapağını çıkarıp biriktirerek
İstanbul’un değişik yerlerine yerleştirilmiş özel kumbaralara atınız.
·
Ormanlık alana şişe ve cam atmayınız,
yangın başlangıcı için neden
olabilir.
·
Eski şişeleri zevkinize göre boyayın ve sevdiklerinize hediye edin.
·
Cam atıklar kırılarak cam tozu haline getiriliyor, sonra yüksek
sıcaklıklarda tekrar şekillendirilip yeni ürünler oluşturuluyor.
·
Geri dönen her bir ton cam için 100 litre petrol tasarruf ediliyor.
ALÜMİNYUM KAPLAR (Kola ve bira kutuları
gibi.)
Gerçi
geri dönüşümü var ama bu proses esnasında çok enerji harcanıyor. En iyisi gene de cam.
Pet
şişe en az iki bin yıl doğadan yok olmaz. PVC atıkları denizlerde ve doğamızda
binlerce hayvanın ölümüne neden olmaktadır. Sincaplar içine giriyor, yılda 100
milyon balık onları yiyip ölüyor. Deniz anası zannediyorlar. Aynı zamanda yağmur sırasında kanalizasyonları
kapatıp “sel baskınlarına” neden olurlar.
Aslında pet şişeler çöpe
karışmadan ayrı toplansa
değerlendiriliyor. Kilosunu 1YTL’ye satın alınıp ayrıştırma, yıkama, kimyasal işlem ve kurutma safhalarından sonra granül halinde
elyaf hammaddesi olarak kullanan bir çok ilde özel tesisler var.
UÇAN BALONLAR
·
Çocukların oynarken ellerinden kaçırdıkları uçan balonların denizlere düşmesi, deniz canlıları için büyük bir
tehlike oluşturmaktadır.
NAFTALİN !
·
Doğal yaşama büyük zarar veren “naftalini”
kullanmamaya gayret ediniz.
LAVABOYA DÖKÜLEN YAĞLAR !
·
Evsel atıklara bağlı su kirliliğinin % 25’i bitkisel ve hayvansal
yağların kanalizasyona dökülmesinden kaynaklanıyor. Otel, lokanta ve yemek
firmalarının hayvansal yağ atıklarının ayrı toplanması gerekir.
KOLALI İÇECEKLER
İçmeyin, kolalar içindeki fosforik asit bir bifteği iki günde
ve bir çiviyi ortalama dört
günde eritebilir.
BOŞ BIRAKILAN EVLER
Kullanılmayan
yazlıklar veya uzun süre boş bırakılan
evler doğaya ve evsizlere karşı
haksızlıktır. Bulunduğunuz çevrede bu tip uygulamalara karşı çıkın.
EVLERDEKİ İLAÇLAR
·
Tarihi geçmiş veya kullanılmayan ilâçlarınızı
kesinlikle normal çöpe atmayın. Doğa için çok zararlıdır, biriktirin.
Eczaneye gösterin veya yakınınızdaki bir hastanenin “tıbbi atık” deposuna
götürün.
KAĞIT, AĞAÇ VE ORMAN DEMEKTİR !
·
Almanya’da kağıt geri dönüşüm oranı % 90 iken, ülkemizde sadece %
60’dır.
·
Kibrit yerine çakmak, selpak
yerine peçete veya bez mendili tercih edelim.
·
Tuvalet kağıdınız ikinci hamur olsun.
·
Yılda 20 bin ton kâğıt ithal eden ülkemizde her yıl ortalama 700 bin
adet ders kitabı organizasyon
bozukluğu ve müfredatta yapılan değişiklik nedeniyle kullanılmaz hale geliyor
ve eğer değerlenmezse 40 bin ton kâğıt çöpe gidiyor. Bu kitaplar okul
yönetimlerince toplanarak gelecek yıllarda öğrencilere tekrar dağıtılabilir
veya Doğu ve Güneydoğu Anadolu’daki okullara
gönderilebilir. Unutmayalım ki ülkemizde yılda bir milyon ton kâğıt
gereksiz yere israf ediliyor.
·
Okuduğunuz gazete ve mecmuaları herkesin istifade edeceği yerlere
bırakın. Doktor muayenesi, metro veya
okul kitaplığı gibi.
·
Davetiyelerinizi ve kartvizitlerinizi ikinci hamur kağıda bastırın !
·
Birinci hamur kağıda basılmış,
hiçbir kültür değeri olmayan “anlık” zevkle toplumu uyutan magazin ve futbol dergilerini satın
almayın.
·
Hallerde ahşap kasa
kullanımına son verelim.
·
Devletin bastırdığı formların
çoğu acele ve yanlış hazırlandığı için hiç kullanılmadan çöpe gidiyor.
·
Örneğin “tarım kredisi” alanlara ağaç dikme zorunluluğu
getirilmelidir.
·
Kağıtları geri kazanım amacı ile kullandığımızda gazeteler ve kağıtlar
ısıtılmamalı, karton kutuların içinde, su, meyve suyu ve süt kalmamalıdır.
DOĞAL ORMANLARI KORUMALIYIZ
Doğal ormanların ağaçları
kesilerek elde edilen keresteleri ve onlardan yapılan mobilyaları araştırıp almamaya gayret edelim. Özel ormanları
destekleyelim
Sulak
alanlar ve sazlıklar
binlerce hayvan ve bitki türünün sığındığı yerdir. Sazların üstü kuşların altı
ise balıkların yuvasıdır. Hız motorları bu hareketli kökleri keser ve doğal
yaşamı bitirir.
Çam budanmaz, çamın filizlerini koparırsanız çam büyümez
AMAN “ANIZA” KARŞI ÇIKIN
Tarlalarda
anız yakmak doğa adına yapılacak en büyük kötülüklerden biridir. Yüzlerce yararlı bitki ve organizmayı kendi
ellerimizle öldürüyoruz. Lütfen, rastlarsanız mani olmaya çalışın, köylüleri bu
konuda her fırsatta eğitin.
HAVAİ FİŞEKLER
Havai
fişek, hayvanların korkarak düşük yapmasına neden olur. Yangın yapar, hastayı
ve çocuğu ürkütür, havayı kirletir ve ayrıca lüzumsuz yere büyük bir israftır.
KOMPOST GÜBRE
İstanbul’da
Kemerburgaz’da bulunan kompost çöpten gübre elde edilen tesise toplanan yaprak ve ağaç dallarının yollayabilirsiniz.
ÇİÇEK
Doğadan
koparılmış, kısa zamanda yok olan “çiçek demeti” yerine saksıda çiçek hediye edin. Çiçek bahçede güzel. Ayrıca bize oksijen
armağan ediyor.
PİLLER
Bir
pil bir ton suyu kirletmektedir. Pilin yapımı için harcanan enerji ürettiği
enerjiden (50) kat daha fazladır.
Pillerin içinde bulunan başta cıva,
kadmiyum, kurşun, çinko ve diğer zehirli maddeler sızıntı ile doğaya karışmaktadır. Pillerde aslında (Hg) ve (Cd) % 2’den fazla olmaması gerekiyor. Sakın pili ağzınıza götürmeyin, kutuplarını
parmağınız ile tutmayın. Mümkünse, şarj olabilen kalem pilleri tercih ediniz ve
biten pilleri çöpe atmayıp ayrı bir
yerde muhafaza ediniz. Değişik yerlere yerleştirilen pil
kutularında toplamakta olan piller ve tıbbi atıklarla ayrı stoklanmaktadır.
Piller şu anda beton kaplı bir odada
saklanmaktadır. Bu da sadece (30) yıllık
bir çözümdür.
Yasa
gereği pil üretenlerin onları toplaması gerekiyordu. Ama yapmadılar. Hiç para
harcarlar mı ?
SU İSRAFI
Belki de yakında savaşların nedeni su olacaktır.
Tatlı su kaynakları hızla bitmektedir. Milyonlarca insan bu dünyada su
bulamamaktadır.
Tıraş olurken ve dişlerinizi fırçalarken musluğu
sürekli açık bırakmayınız. Banyoda
yıkanırken de lütfen fazla su akıtmamaya gayret edin.
Çamaşır ve bulaşık makinelerinizi
mümkün olduğu kadar az kullanınız. Çamaşırlarınızı 40-50 C'de yıkayınız. Havlu ve
çarşaflarınızı sık yıkamamaya gayret ediniz. Otellerde her gün havluları
değiştirmeyin. Çünkü, hem fazla su ve
elektrik harcanmakta, hem de deterjanlar içerdikleri fosfat çözeltileri ile yer
altı ve yer üstü su kaynaklarımızı kirletmektedir. Deterjan yerine, sabun tozu ile arap sabununu tercih ediniz.
Bozuk bir musluk bir yılda, ortalama bin litre
suyu ziyan etmektedir. Musluklarınızın havasını alarak, tükettiğiniz suyu
%50 oranında azaltabilirsiniz.
Balkon ve merdivenleri yıkamak yerine silerek % 75 oranında su tasarrufu yapılmış olur.
Arabanızı hortum kullanarak değil, kovaya
su doldurarak yıkayın.
Su kaynaklarının yalnızca %
1,5’u canlı organizmaların kullanabileceği tatlı sudur.
“SUNİ” DEĞİL, “ORGANİK”
GÜBRE
Suni
gübre bitki istifade edemeden su ile alt katlara taşınır, Toprak ile yer altı
sularını kirletir. Oysa ki doğal organik gübre toprağın yapısını
iyileştirir, su tutma kapasitesini
artırır, toprağın pH’ını ayarlar, bitkiyi yavaş besler ve daha nice faydaları
vardır. Örneğin benim doktora tezimden hareketle hazırlanan (Newland Organik
Gübre, Sivas Tel: 346 221 55 56, www.cobangubre.com.tr ). Organik gübre satışa
sunulmuştur.
ZİRAİ İLAÇ AMBALAJLARI
Zirai ilaç ambalajları
tarlaya atıldıklarında çok zararlıdır. Lütfen onları toplayın ve toplatın.
Sağlıksız fast food
yerine çevrenizdeki Türk yemek
kültürümüzü koruyan ve yaşatan esnaf
lokantalarını ve sıcak ev yemeklerini veya simit saraylarını destekleyin. Fast
food sağlıksızdır, pahalıdır, aşırı tüketimin bir simgesidir. Ayrıca ödediğiniz
meblağ dosdoğru yurtdışına gitmektedir.
GENLERLE
OYNAMAK ÇOK TEHLİKELİ !
Her geçen gün daha fazla, daha dayanıklı besin maddesi elde
etmek adına durmadan doğal besinlerin genleri ile oynanıyor. Meksika’da 100
çeşit mısır varken genler üzerine yapılan değişiklikler nedeniyle sadece 10
çeşit mısır kaldı.
HORMONLU
BESİNLER
Suni gübrelerle muntazam şekilli, lezzetsiz, hormonlu
sebze ve meyveler üretilmektedir. Çok yanlıştır, sağlıksızdır. Ekolojik tarımı destekleyin.
Yiyeceklerinizi
hormonsuz olarak ulaştıran yerel pazarlardan alışveriş edin. Hatta sebzenizi
kendiniz yetiştirmeye gayret edin. Daha dayanıklı ve bol ürün elde etmek adına
kullanılan kimyasallar vücudunuzda
kaybolmadan habire birikmektedir.
Yılbaşı,
anneler, babalar veya sevgililer gününde hediye alarak aşırı ve lüzumsuz tüketimin
bir parçası olmayın. Unutmayın ki; bu günler annesi, babası, çocuğu veya sevgilisi olmayan milyonlarca insanı
üzmektedir.
En
azından (24) poz yerine (36) pozluk filmi kullanın. Yeni çıkan dijital
makinalar bu açıdan doğaya daha az zarar vermektedir. Boşuna fotoğraf kağıdı
kullanılmamaktadır.
·
Motorlu aracınızı mümkün olduğu kadar az kullanınız ve toplu taşımacılığı
tercih ediniz. Arabanızı, aynı yöne giden kişilerle paylaşınız. Unutmayın, ne
kadar az yakıt harcanırsa, ekonomik anlamda o derecede fayda sağlanmış olur.
Böylelikle yaşam alanınızda hava
kirliliği de azaltılmış olur.
·
Otoyollarda hızınızı 100 km/saatten, 80 km/saatte indirerek yakıtta % 20 oranında
kazanç sağlamış olursunuz.
·
Lütfen, aracınızın motor
bakımını ve egsost gazı ayarını
düzenli ve ciddi olarak yaptırınız.
·
Uzun beklemelerde ve kırmızı ışıkta aracınızı tamamen durdurun.
·
Eski araba lastiklerinin içinde bahçenizde sebze örneğin patates
yetiştirin.
·
Benzin alırken deponuzu tam (full) doldurmayınız. Mümkünse, benzin almak için
serin havaları seçiniz, çünkü, buharlaşarak havaya karışan benzin, sağlığımız
için çok zararlıdır. Yakıt deposu kapağı muhakkak sızdırmaz olmalıdır.
·
Araba yağınızın içinde, kurşun, nikel ve kadmiyum bulunmaktadır. Bir litre araba yağı bir milyon litre
suyu kirletmektedir.
Oto lastikleri bilinçli ve büyük fırınlarda yakılmalıdır. Atık Lastikleri yakmak için
Küçükçekmece’deki Akçansa Çimento Fabrikası’na özel bir fırın alınmıştır. Atık lastikleri oraya
gönderebilirsiniz. Lokman Hekim Sağlık Vakfı böyle bir çalışmayı yürüterek elde
ettiği kazançla yoksul hastalara ilaç temin etmektedir.
Aracınıza lastik
alırken, diğerlerinden daha uzun ömürlü olan radyal ve çelik kemerli lastikleri tercih ediniz. Lastiklerinizin
havasını öngörülen basınçlarda tutmaya ve çok iyi korumaya gayret ediniz.
Eskimiş ve çöpe atılmış araba lastikleri doğa için çok zararlıdır. Hele ısınma
amaçlı yakılırsa, havaya geçen kanserojen gazlarla bu zarar artmaktadır.
Araba camları silen çocuklar onun yerine ellerinde
bir torba ile arabalardaki çöpleri
toplayabilirler. Böylece çöpler sokaklara boşaltılmaz.
Kurşunsuz benzin,
normaline göre 30 kat daha az “Kurşun” (Pb) içermektedir. Elbette en
güzeli hiç benzin tüketmemek. En azından bu tüketimi daha az zararlı
yapabiliriz.
YOL
ŞERİTLERİNİ ÇİZERKEN
Yol şeritlerini çizerken kullanılan, beyaz ve sarı
renk veren (ZnO) zamanla toprak ve yer altı sularına karışarak “çok zararlı”
sonuçlar vermektedir.
Bisiklet havayı kirletmez,
sessizdir. Bisiklete binmek ayrıca çok sağlıklı bir spordur. Yerel
yönetimlerden ısrarla bisiklet yolu isteyin. Unutmayalım yollar öncelikle çevre
ve yaya dostu bisikleti olanlarındır.
Arabalara veya evlere konan soğutma tertibatı (klima), kullanılan soğutma gazları nedeniyle doğamıza büyük zararlar vermekte ve bu
gazlar doğaya yayıldığında sera etkisi
yaratmaktadır. Ayrıca sağlığınız açısından da klima zararlıdır.
Televizyon gözünüzü bozmaktadır. Kıymetli zamanınızı
sömürmektedir. Hiç olmazsa her ay (6) gün çocuklarınıza televizyon
seyrettirmeyin.
Eski buzdolaplarının içindeki CFC veya HCFC gazları atmosfere karışırsa büyük zararlar verir.
Sadece İngiltere’de çöpe giden yılda 3 milyon buzdolabından yılda 2000 ton gaz
atmofere atılmaktadır.
“Isı yalıtımı” veya apartmanınıza mantolama yaptırarak yakıttan %40 oranında tasarruf
sağlayabilirsiniz. (Örneğin bizim apartmanda yapıldı, çok memnunuz.) Böylece, hem bütçenizi rahatlatır hem de
çevrenize yararlı olursunuz. Isı yalıtımı, konut seçiminde önemli bir kriter
olmalıdır.
·
Evinizde ısıyı koruyunuz. Cam macunlarını
yenileyiniz, pencere altlarını sünger veya bez ile izole ediniz. Apartman
kapısının sürekli kapalı bulunmasını sağlayınız, radyatörleri mermer veya perde
ile kapatmayınız.
·
Kazan, baca ve radyatörlerin bakımı ve temizliği düzenli olarak
yapılmalıdır. Kazan dairesindeki
sıcak su boruları izole edilmeli ve soba
boruları çatı seviyesine kadar uzatılmalıdır.
·
Plastik maddeler, naylon torbalar, yanmış yağ, lastik, konfeksiyon
ve ayakkabı artıkları ve çöpler
kalorifer ve sobalarda kesinlikle yakılmamalıdır.
·
Soba alınırken, muhakkak TSE belgeli
olmasına dikkat edilmelidir. Ayrıca, uçucusu az kok kömürü veya antrasit
yakanlar dışında tüm sobalar üstten
yakılmalıdır ve kor halinde yanan kömürün üzerine yeni kömür atılmamalıdır.
Sobanın, en fazla %66'sı kömürle dolu olmalıdır. Verimli bir yanma sağlamak için
sobalara yeterli miktarda hava
girmelidir ve sobanın havalandırma kapakları bunu sağlayacak kadar açılmalıdır.
·
Bacalarından siyah dumanlar çıkan binalara girip, yetkili veya
yöneticisini ikaz edin. Bu bir
vatandaşlık görevidir.
·
Çamaşır makinesi ancak tamamen dolunca kullanın
·
Çorbanızın sürekli kaynamasına gerek yok, “ısınsın” yeterli olur.
·
“Standart ampul” yerine, ekonomik halojen
grubu lambalar kullanın. Aydınlatma maliyeti % 80 azalır.
·
Aile bireyleri odalardan ayrılırken lambaları kapamaları gerekir. Gün
ışığından mümkün olduğu kadar faydalanılmalıdır.
·
Ütünüzü son çamaşırdan sonra
prizden çekin.
·
Bir akkor lamba (klasik lamba) kopmak floresan lamba ile değiştirildiğinde % 80 kadar aydınlatma maliyeti
azalır.Eğer kullanıcısının bütçesi bir defada bir çok floresan lamba almaya
elvermezse geride kalanları değiştirmek için aylık olarak sıraya konarak
tamamlanması mümkündür.
·
Aile bireylerinin odadan ayrılırken lambalarını kapatmalarını
hatırlatacak notlar konulması faydalı olacaktır.
·
Nadiren kullanılan elektrikli aletlerin fişlerini çekin
·
Gün ışığıdan mümkün olduğunca faydalanılmalıdır. Odalar doğal aydınlık
avantajını daha iyi kullanacak şekilde düzenlenmelidir.
·
5199 numaralı yasa ile ülkemizde herhangi bir sokak hayvanın öldürülmesi
(itlafı) yasaktır. (Sayın Bakanımız Aksu ile Müsteşar Harput’a teşekkür ederiz.) Yasaya göre, her belediye festival adı altında Sezen Aksu, Sibel Can ve benzerlerine veya
profesyonel futbola milyonlarca dolar ödemek
yerine bir kısırlaştırma ve bakım
merkezi kurmak zorundadır. Bu merkezlerde kısırlaştırma ve kuduz aşısı
yapılan kedi ve köpekler bir küpe takılarak tekrar sokağa bırakılacaktır.
·
Evinize kesik bir hayvan kafası, kanlı bir post yada ölü bir hayvan
yerine, onların renkli, canlı fotoğraflarını, hareketli görüntülerini getirin.
·
Hayvan postu, kürk, timsah derisi, deniz kabuğu gibi maddelerden
yapılan eşyaları satın almayın ki yeni hayvanlar öldürülmesin !
·
Çocuklarınıza; öldürmektense, gözlemlemekten zevk almayı, sevmeyi,
yaşatmayı, büyütmeyi, doğayla mücadele etmektense onunla uyum içinde yaşamayı öğretin.
·
Çocuklarınıza bitki ve hayvanları sevmesini öğretin. Hayvanları bir korku malzemesi olarak kullanmayın.
·
Bir kumar çeşidi olan at yarışmalarından dolayı yılda 12 bin
at sakatlanmaktadır.
·
Yazın yağmursuz günlerde çevrenizde ufak bir kap içine su bırakın.
Susayan hayvancıkları, karıncaları sevindirin. Susuzluk çok kötüdür, onlar
dertlerini anlatamaz.
·
Maalesef hayvanların % 23,5’u bizim attığımız çöplerle ve bilhassada naylonlardan ölüyorlar.
·
Türkiye’de hayvan ticaretine, her yıl alınan Merkez Av Komisyonu kararlarıyla kısıtlama getirilmektedir. Bu
kısıtlamaya göre, Türkiye’de doğal olarak üreyen hiçbir canlının ölü ya da
canlı ticareti yapılamaz. Pazarlarda ya da pet-shop’larda
saka, yeşil papağan, sincap, tilki gibi hayvanların satışı kesinlikle yasaktır.
Böyle bir durumla karşılaştığınızda yapabileceğiniz şey, “satıcıları uyarmak”
olmalı. Daha sonra bölgenizde bulunan
Millî Parklar Av-Yaban Hayatı Müdürlükleri’ni arayıp, durumu anlatabilirsiniz.
Unutmayın Şırnak’ta kaçak getirilmiş Komodor Canavarı bulundu.
·
Evinizde, lokantalarda ve davetlerde bile artan ekmeklerinizi isteyin ıslatıp,
kuşların, balıkların ve böceklerin
yemesi için uygun yerlere bırakın.
·
Sazlıklar, göllerin ormanlarıdır, tüm
sığ tatlı su göllerinde ekosistemin sağlıklı bir şekilde sürebilmesi için
sazlıklar çok çok önemlidir.
·
Kuşlar için yuvalar
hazırlayıp ağaçlara asın. Eko-sistemi bozarak hayvanların yaşam alanlarını daraltmayın.
·
İstanbul’da 44 adet “Hayvan Bakım ve Kısırlaştırma Merkezi” var. Hafta
sonları buradaki hayvancıkları ziyaret edin. Evinize alamıyorsanız bir
tanesinin hamisi olun. Oralarda
onlarca cins köpek “karşılıksız sevgi” bekliyor. (Yedikule Hayvan Barınağı Tel:
(212) 633 58 57) Bu konuda örnek çalışmalarından dolayı Ayvalık, Sinop,
Adapazarı,Fethiye Belediyelerine de teşekkür ederiz.
MEZBAHALAR
Mezbahalarda
hayvanların çektiği çile ve eziyeti
düşünürken buralarda büyük miktarlarda su tüketildiğini de unutmayın. Belli bir
yaştan sonra “et yemeyerek” canlılara
daha saygılı olabilirsiniz.
AEROBİK YERİNE
“Aerobik”
yerine yani “özel jimnastik” yerine doğada yararlı işler yapın. Doğal yaşam
bahçeleri hazırlayın, ağaç dikin, hayvanlara su kaynağı hazırlayın.
CEP TELEFONU KULLANICILARI
!
Cep telefonlarının insan sağlığını çok tehdit ettiği sık sık uzmanlarca
tartışılıyor. Hatta yakın bir gelecekte sık cep telefon kullanımlarında toplu
ölümler olacağı tahmin ediliyor. Ama bir faydası var nüfus kontrolüne yardımcı
olacak. İşte korunmanın yolları:
·
Konuşma sırasında ve diğer zamanlarda antenle oynama alışkanlığınızdan
vazgeçiniz.
·
Telefonu kalbinizden, böbreklerinizden, yüzünüzden ve yanağınızdan
mümkün mertebe uzak tutun.
·
Arama yaptığınız sırada “sinyaller yoğunlaşıyor” ve zararı artıyor. Yanıt gelmeden telefonu kulağınıza götürmeyin.
·
Şebekeye ulaşılamadığı durumlarda konuşmak için “arama tekrarı”
yapmayın. Çünkü sinyaller fazlalaşıyor
ve tehlikesi de artıyor.
·
Araba ve dar alanlarda telefonlardan gönderilen vücuda zararlı sinyallerin miktarı artıyor. Onun için arabanızda
kullanıyorsanız “araç kitini” veya “diafonu” tercih edin.
·
Uzun süren konuşmalar yapmayın. Konuşma ne kadar uzarsa, sinyal oranı o
derece artar. Eğer diyalog mecburen “uzun sürecekse” de hiç olmazsa kısa aralıklarla kulak değiştirin.
Sebzelerinizi çok pişirerek hem tatlarını hem de
vitaminlerini kaybetmeyin.
Kanımızın % 92’si sudur. Sağlıklı olmak için günde en az
2,5 litre su için !
Bir şişe parfümde 600 sentetik kimyasal madde vardır.
Parfüm sektöründe çoğu zararlı ve tehlikeli olan 5 bin çeşit kimyasal madde
kullanılmaktadır. Hayvanlar üzerinde test
edilen kozmetik ürünlerini boykot edin.
SPREYLER
Spreyler tam 72 saat sıkılan yerde etkili olur. Doğal
dengeyi bozar kendinize bile zararlıdır. İçindeki diehoruos
ve pyrethirms gazları arıları bile
öldürür. Hatta sudaki canlıları bile etkiler.
Külleri lütfen normal çöple
karıştırmayın
Herkes her gün yerden bir parça çöpü kaldırırsa, günde 60 milyon parça çöp ülkemizde toplanmış
olur.
·
Halka sebze ekebilmeleri için küçük
bahçeler tahsis edin. (Bakırköy Belediyesi yaptı.)
·
Köy Hizmetleri (İller Bankası oldu)
ile görüşerek ufak yerleşim merkezlerinde doğal
arıtma tesisleri kurun. Bu konuda teknik bilgi alın.
·
Tüm belediyeler hızla arıtma
tesisi kurmak zorundalar. Arıtılmamış evsel ve sanayi atıkları hızla hem su
kaynaklarımızı hem de toprağı kirletmektedir. Arıtılan su sulama için
kullanılır. Ayrıca bu tesislerin elektriği daha ucuz olmalıdır.
·
Vahşi çöp sahalarından kurtulun, Hem çöpü değerlendirin hem de çağdışı
manzaralar sona ersin.
·
Okulunuzun yemekhanesinden artan
yemekleri civarınızdaki bir barınağa veya çiftliğe göndermeye gayret edin.
·
Okul yemekhanesinden kalan yemek artıklarının “gübreye” dönüşeceği kompost çukurlarını hazırlayın. Bahçeniz varsa; çay meyve ve
sebze artıklarını toplayarak çok kaliteli doğal
gübre elde edersiniz.
·
Kağıtları okulunuzda kesinlikle ayrı
toplayınız. Bunun için yoksa atık kağıt kutusu edinin.
·
Çevrenizde lüzumsuz reklam
ve mektuplarla harcanan kağıt miktarını, dolayısıyla bu amaçla kesilen ağaç miktarını araştırın.
·
Okul genelinde pillerinizi
ayrı toplayınız. Özel bir atık pil
kabı oluşturun.
·
Öğretmenlerimiz çocukları “tatilya” yerine “Darıca Hayvanat Bahçesi”
veya “İÜ Orman Fakültesinin Botanik
Bahçesine” götürsünler. Lütfen çocuklara “hayvan ve bitkileri” tanıtın ve
sevdirin. Tanırlarsa, anlarlarsa,
severler, sayarlar ve korurlar
·
Daha fazla güneş enerjisinden
istifade edin! Okulunuzda bir “güneş paneli” kurabilirsiniz.
·
Okulunuzun iç mekanına veya bahçesine imkanlar doğrultusunda “ağaç ve çiçek” ekin ve koruyun.
·
Okul olarak bir “hatıra ormanı”
için harekete geçiniz. (Ama sadece dikmek değil, tüm bakımını üstlenmek gerek)
·
Mümkünse bisiklet yolları ile öğrencilerin büyük kampüslerde veya evden
okula bisiklet ile gezmesini teşvik edin.
·
“Kesilmiş çimleri” kompoze “gübre” olarak değerlendirebilirsiniz.
·
Okulunuzda kullanmadığınız ikinci el “eşyaları” takas etmek amacı ile okulunuzda özel günler hazırlayınız.
·
Evlerde artan boyaları,
okula getirin ve bu boyaları okulunuzun duvarlarını çevre konulu resimler
yaparak değerlendirin. Unutmayın “çöpe” giden boyalar toprak ve suyu kirleterek
çok zarar vermektedir.
·
Okulunuzun ısı izolasyonun
durumunu araştırın ve okul yönetimine izolasyonu daha iyileştirmesi için
uyarınız. Unutmayınız ki yakılan “her yakıt” doğaya zarar vermektedir.
·
Çevrenizde bulunan ve ürettiği kimyasal
maddelerle doğaya zarar veren tesisler varsa onları okulca ziyaret edip,
bilgi alın doğaya zarar veren bu işlemi değiştirmesi için ricada bulunun.
·
Sık sık okulunuzda çevre konulu konferanslar ve paneller
organize ediniz.
·
Pet şişelerin altını ve üstünü kesin, içine toprak bir meyve çekirdeği
veya çam fidanı koyup tekrar toprağa gömün.